Birecik ilçesine bağlı Dışlık Mahallesi Köyiçi Küme Evleri’nde bulunan Mehmet Emin Durap Konağı, dikdörtgen planlı mimarisi ve kesme taş yapısıyla öne çıkıyor. Doğu-batı yönünde 16 metre, kuzey-güney yönünde 9 metre ölçülerine sahip olan konak, iki katlı olarak inşa edildi.
Yapının alt katı günümüzde kapalı olduğu için bu bölümde inceleme yapılamıyor. Konağın üst katına ise güneydoğu yönünde bulunan merdiven aracılığıyla çıkılıyor.

EYVAN VE OCAK NİŞLERİ GELENEKSEL MİMARİYİ YANSITIYOR
Konağın üst katında yer alan basık kemerli eyvan, doğu-batı yönünde 3 metre, kuzey-güney yönünde ise 4 metre ölçülerine sahip. Eyvanın kuzey bölümünde bir ocak nişi bulunurken, ocağın doğu ve batı taraflarında da iki ayrı niş yer alıyor.
Yuvarlak kemerli ocak nişi 70 santimetre yüksekliğinde, 71 santimetre genişliğinde ve 50 santimetre derinliğinde. Ocağın iki yanında bulunan dikdörtgen biçimli nişler ise 1,50 metre yüksekliğinde ve 69 santimetre genişliğinde.
İKİ ODANIN ÜST ÖRTÜSÜ YIKILMIŞ DURUMDA
Eyvanın doğu ve batı taraflarında olmak üzere konakta toplam iki oda bulunuyor. Batı yönündeki odaya 2 metre yüksekliğinde ve 98 santimetre genişliğindeki dikdörtgen kapıdan giriliyor. Odanın ölçüleri doğu-batı yönünde 4,85 metre, kuzey-güney yönünde ise 3,45 metre olarak belirtiliyor.

Eyvanın doğusunda bulunan diğer oda ise 1,97 metre yüksekliğinde ve 92 santimetre genişliğindeki kapıyla açılıyor. Bu odanın doğu-batı yönündeki uzunluğu 5,29 metre, kuzey-güney yönündeki genişliği ise 3,43 metre.
Her iki odanın da üst örtüsünün yıkıldığı belirtilirken, konağın cephesindeki dikdörtgen biçimli pencere nişleri ortalama 1,13 metre yüksekliğinde, 70 santimetre genişliğinde ve 58 santimetre derinliğinde.

TARİHİ KONAK RESTORASYON BEKLİYOR
Kesme taş mimarisi, eyvanı, ocak nişleri ve geleneksel oda düzeniyle dikkat çeken Mehmet Emin Durap Konağı, Birecik’in geçmişteki yaşam kültürüne ve mimari anlayışına ışık tutuyor.
Ancak doğal etkenler ve insan kaynaklı müdahaleler nedeniyle zaman içerisinde tahribata uğrayan tarihi yapının mevcut durumu, kültürel mirasın korunmasının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Birecik’in tarihi dokusunu yansıtan konağın gelecek nesillere aktarılması için korunması ve yaşatılması önem taşıyor.